Spijt Top 5 van mensen op hun sterfbed

Gedurende vele jaren werkte Bronnie Ware als verpleegkundige in de palliatieve zorg. Haar patiënten waren degenen die het medische circuit hadden verlaten om  thuis te sterven. Ze deelde met hen de laatste drie tot twaalf weken van hun leven. Uit haar contact met deze mensen stelde ze een Spijt Top-5 samen; dingen die deze patiënten anders zouden doen als ze opnieuw zouden kunnen kiezen.

1. Had ik maar de moed gehad een leven te leiden waarachtig aan mezelf, en niet het leven dat anderen van mij verwachtten. Dit is de meest algemene reactie van spijt. Als mensen zich realiseren dat hun leven bijna ten einde is, en in alle helderheid terugblikken, dan is het makkelijk om te zien hoeveel dromen niet in vervulling zijn gegaan. De meesten hebben zelfs niet de helft van hun dromen geëerd en zien in dat hun keuzen daarvan de oorzaak zijn.

2. Had ik maar niet zo hard gewerkt. Dit was de reactie van iedere mannelijke patiënt die Ware verpleegde. Iedereen had spijt zoveel tijd te hebben doorgebracht op de tredmolen van het werk.

3. Had ik maar de moed had gehad om meer mijn gevoelens te uiten. De meeste mensen wilden liever de vrede bewaren, met als gevolg dat ze kozen voor een middelmatig leven en nooit werden wat ze hadden kunnen worden. Veel mensen ontwikkelden een ziekte in relatie tot de bitterheid en wrok vanwege het bewaren van de lieve vrede.

4. Was ik maar in contact gebleven met mijn vrienden. Vaak realiseerde men niet de voordelen van oude vrienden totdat men stervende was. En op dat moment was het niet altijd mogelijk de oude vrienden nog op te sporen.

5. Had ik mezelf maar toegestaan gelukkiger te zijn. Velen realiseerden zich niet, tot het te laat was, dat geluk een keuze is. Men was vastgelopen in oude patronen en en gewoontes. De angst voor verandering had hen doen kiezen om te doen alsof ze gelukkig waren. Maar diep van binnen knaagde het verlangen om eens goed te lachten en gek te doen.

Wanneer je op je sterfbed ligt, is wat anderen van je denken een ver-van-je-bed-show. Hoe geweldig zou het zijn om alles los te laten, vér voordat je in deze situatie terechtkomt. LEVEN is een keuze en het is jouw leven. Kies bewust. Kies eerlijk. Kies geluk.

Hier kun je het volledige artikel lezen.

About these ads

22 Responses to “Spijt Top 5 van mensen op hun sterfbed”


  1. 1 Thomas Van Oppens 14 januari, 2012 om 11:21 am

    Ik ben blij dat ik niet moet doodgaan om dat te beseffen :)

  2. 2 tirzaschrijft 14 januari, 2012 om 11:51 am

    Mooie levenslessen! Iets wat keer op keer toch in de maatschappij verteld wordt (via een toneelstuk, in een tijdschrift, in zelfhulpboeken, tijdens pilates, vanalles..), maar waar dan toch de dominante maatschappelijke tred van presteren-presteren-presteren overheen walst.
    Over 4.: contact behouden met vrienden.. Dat is iets wat mij nu bezig houdt (ik schrijf ‘Het verhaal van een vriendschap’). Ik geloof dat het heel belangrijk is vrienden uit allerlei fasen van je leven te behouden en onderhouden. Samen heb je andere herinneringen en kun je je geheugen aan elkaar toetsen. Zo iemand kent je op verschillende manieren en kan je helpen reflecteren. Helaas, we kunnen niet eenzijdig bepalen dat een vriendschap moet blijven bestaan.

  3. 3 deijsprinses 14 januari, 2012 om 3:34 pm

    Ik kan alleen maar hopen dat ik niet hetzelfde moet prevelen…

  4. 4 net 14 januari, 2012 om 9:52 pm

    @ thomas

    Deel je woorden!

    Waarom moeten we spijt krijgen als je nu de tijd hebt om te doen wat je nu kunt doen? Mensen luisteren helaas zo slecht naar hun innerlijke stem……..

    @ tirza

    Mooi wat je schrijft over vriendschap onderhouden maar weet ook dat er vele zijn die dit niet kunnen of willen en maar “doorwalsen” omdat MEN iets zegt….i.p.v naar eigen hart serieus te luisteren. Inderdaad, je hebt weer gelijk dat we het niet eenzijdig kunnen bepalen.

    @ ijsprinses

    Ja, inderdaad laat ook ik hopen er straks geen spijt van te hebben iets niet goed voor mijzelf en of naasten te hebben ingevuld in dit bestaan…
    Maar mogen we nog een foutje maken?

    Waarom zijn we zo serieus, zo zwaar toch op de hand? Zijn dat de religies/opvoeding, die ons steeds parten spelen? Gewoon vragen die in mij opkomen.
    We hebben toch allemaal een ingebouwd besturingssysteem cq ge-weten??

  5. 5 deijsprinses 15 januari, 2012 om 1:56 pm

    Uit fouten leren we, dus fouten mogen er zeker zijn. Alleen is het moeilijk om iets te leren uit fouten als er geen tweede kans meer is…

  6. 6 michaelblogt 15 januari, 2012 om 3:56 pm

    Mooi artikel, en ergens met de 5 punten die ik zowat verwacht had.
    We leven allemaal in een race tegen de tijd en vergeten stil te staan bij echt belangrijke zaken, dingen die voor ons belangrijk zijn.
    Ik vrees dat het in onze opvoeding zo ingebakken zit en dat de meesten onder ons gewoon meelopen in deze maatschappij.
    Als je dan de tijd krijgt om terug te blikken op je leven zie je inderdaad wat je verkeerd gedaan hebt en wat je gemist hebt.

  7. 7 Betje Sonnetje 15 januari, 2012 om 9:56 pm

    Ik ben bang dat ik nu iets relativerends ga zeggen.

    Iedereen moet in zijn leven keuzes maken. Stel, ik ben niet getrouwd met mijn Grote Liefde A, maar met kandidaat B, omdat een dergelijke keuze van mij verwacht werd (spijt nr. 1 in het lijstje.). Ik heb een zeer redelijk leven gehad met B, maar er bleef altijd iets knagen: als ik nou eens met A getrouwd was … Nu lig ik op mijn sterfbed en ik denk, verdorie, was ik nou toch maar getrouwd met A! Had ik nu maar gedaan wat ik zelf wilde, in plaats van wat anderen van mij verwachtten! Wat een avontuur en passie zijn aan mijn neus voorbij gegaan!

    Nou goed, stel nou, ik ben niet getrouwd met B, maar met A. Ik was nou eenmaal eigenwijs. De eerste tijd was het fantastisch, maar langzamerhand begon ik te begrijpen waarom B de voorkeur had van mijn omgeving. A was flamboyant, passioneel, dramatisch en op den duur ook gewelddadig. Maar ja, wie z’n billen brandt moet op de blaren zitten en dat heb ik gedaan. Nu lig ik op m’n sterfbed en ik denk, was ik nu maar met B getrouwd geweest, die zou er nu voor me geweest zijn.

    Ik bedoel: het gras aan de overkant lijkt altijd groener. Blijkbaar is dat nog steeds zo als je op je sterfbed ligt.

  8. 8 Jeffrey 15 januari, 2012 om 10:24 pm

    @Betje Sonnetje

    Als jij er dan voor zou kiezen om bij A of B te blijven nadat het eigenlijk niet meer zo fijn is als dat ooit was geweest, dan maak je toch alsnog niet de keuze voor jezelf?

    Het leven bestaat uit keuzes en dat stopt nergens. De ene keuze wordt juist gevolgd door nieuwe keuzes. En onprettige keuzes vermijd je niet als je je uiteindelijk beter of gelukkiger wilt voelen.

    Tof om te lezen. :)

    Groetjes Jeff

  9. 9 Jeffrey 15 januari, 2012 om 10:37 pm

    ‘Tof’ is overigens misschien niet het juiste woord in relatie tot het onderwerp, maar complimenten met betrekking tot de post en de (toffe) reacties. ;)

  10. 10 deijsprinses 16 januari, 2012 om 10:44 am

    @ Betje Sonnetje: Dat is pas levenswijsheid!

  11. 11 roel 17 januari, 2012 om 7:58 pm

    Ben het er mee eens dat we meer moeten stilstaan bij wat echt belangrijk voor ons is, ipv mee te gaan in de waan en sleur van de dag. Maar toch vind ik de vrije keuze deels een leugen…er word gesteld dat we altijd maar keuzes hebben, maar die instelling heeft ook een zwarte kant. Want het leven is niet altijd rozengeur en maneschijn. Want als je steeds maar van keuze naar keuze blijft hoppen omdat de huidige je even niet bevalt, wat voor leven zou je dan hebben? Zou een dergelijk oppervlakkig leven zonder doorzettingsvermogen of inborst je niet doodongelukkig maken? En hoe zou je het vinden als de liefde van je leven dan ook opeens verder hopt omdat hij/zij “even” een betere keuze weet? Zou het niet beter zijn om te vechten voor wat je hebt? Ik vind het een lastig vraagstuk.

  12. 12 Kees Houtman 22 januari, 2012 om 4:46 am

    Ik heb een ongelukkig huwelijk beëindigd na 20 jaar. Gestopt met mezelf te vertellen dat het wel meeviel. Maar het viel helemaal niet mee, al 15 jaar niet.

    Nu, twee jaar later, leef ik zoals ik het zèlf wil. Geen groot huis en dikke auto meer, bijvoorbeeld. Maar ook geen concessies meer doen, het beste uit mezelf halen – en daarvoor is (zie roel hierboven) wel van belang dat je weet wat je ècht wilt, zodat je keuzes kùnt maken. Vechten voor wat de moeite waard is, niet voor iets dat je doet omdat het “nu eenmaal van je verwacht wordt.” Verspilde energie.

    Ik voel me nu minstens 10 jaar jonger, fitter en vooral gelukkiger. Onthecht en bevrijd, iedere dag (ook de slechte, en die zijn ook nodig) de moeite waard.

    En alle vijf de punten hier genoemd herken ik en heb ze gelukkig aangepakt. Daarvoor is het ook nooit te laat, en ik heb er enorm veel voor teruggekregen. Als eerste mezelf.

  13. 13 de keyser anne-laure 22 januari, 2012 om 8:59 pm

    ik heb gekozen gelukkig te zijn !!!!!

  14. 14 Betje Sonnetje 22 januari, 2012 om 10:20 pm

    In deze discussie kan het lijken alsof ik ervoor pleit om een onwenselijke situatie te laten voortbestaan. Dat was niet wat ik bedoelde. Ik probeerde alleen maar te laten zien, dat iedere beslissing ook nadelen heeft en dat er achteraf altijd iets zal zijn waar je spijt van kunt hebben.

    Achteraf is het makkelijk praten. Ik heb mensen slechte relaties zien beëindigen. Soms ging het daarna beter met ze, maar soms ook helemaal niet. Als het na de scheiding beter ging, zeg je achteraf: dat had ik veel eerder moeten doen. Maar als het na de scheiding slechter ging, zeg je achteraf misschien: ik had nooit moeten scheiden. Maar ja, dat weet je van tevoren niet.

    Op het moment dat je een beslissing moet nemen, heb je niet meer dan de kennis en de vaardigheden van dat moment. Die kennis en vaardigheden heb je gebruikt om de beste keus te maken waar je op dat moment toe in staat was. Niemand kan meer doen dan zijn best.

    Spijt is begrijpelijk maar zinloos. Je hebt het op ieder moment gedaan zo goed als je het op dat moment kon. In plaats van jezelf op je sterfbed te kwellen met zelfverwijt, zou je jezelf ook een welverdiend schouderklopje kunnen geven omdat je altijd zo je best gedaan hebt.

  15. 15 MaaNtje 25 januari, 2012 om 2:32 pm

    Ik ben ook blij dat ik dat niet heb straks als het zover is.

  16. 16 alida 8 februari, 2012 om 5:36 pm

    spijt is absoluut niet zinloos, het is de pijn die helaas soms nodig is om te leren! Het gaat er om: wanneer sta je jezelf toe te leren van spijt? Als je het pas voelt op je sterfbed is het inderdaad aan de late kant, maar ik geloof er niet in dat het dan pas bij je opkomt. Het lijkt soms wel alsof we geen spijt mogen hebben. Het klinkt ook altijd zo mooi en stoer en krachtig: ” ik heb nergens spijt van!”. Dat is volgens mij geen uiting van een emotie, maar meer een eindconclusie van het verstand, een plussen en minnen lijstje en onder de streep kom je nog op een plus uit. Misschien is dat het verschil met mensen op hun sterfbed: ze laten de emotie van spijt toe. Het wrange is, ze hebben geen tijd meer om nog andere keuzes te maken en deze uit te voeren. Wij wel, en de aanleiding daarvoor mag best zijn: spijt.

  17. 17 Seraphina Hassels 12 februari, 2012 om 6:21 pm

    Doe álles met liefde en compassie.Voor jezelf en de ander.Als dat niet mogelijk is…stop er dan mee. Zo simpel is het…..(en dat is niet het zelfde als makkelijk..)Houdt moed en geef niet op, Seraphina.

  18. 18 malucky 15 april, 2012 om 10:54 am

    pluk de dag zou ik zeggen, heb zelf msa-c heb niet zo lang meer te leven ,maar heb geleefd. mensen maak er wat van, leeeeef!!!!!!!

  19. 19 Anne 14 april, 2013 om 5:47 pm

    Ik kan wel volgen wat Betje aangeeft. Spijt houdt in voor mij dat je terug kijkt en het jammer vindt dat je het zus of zo gedaan hebt en dat je dat anders wilt doen. Waarmee je eigenlijk op een bepaalde manier jezelf onderuit haalt, want je keurt je eigen handelen met terugwerkende kracht af.
    Het veranderen van wat je doet is natuurlijk geweldig, en hoezo spijt? Op ieder moment leef je naar beste kunnen. Gedurende het leven groei je, krijg je nieuwe kennis en inzichten, waardoor je vroegere beslissingen, houdingen, meningen, wensen, wat dan ook, kunt bijstellen. Je veranderd je koers, soms een beetje, soms radicaal. Dat veranderen, dat bijstellen, kan je door wat je geleefd en geleerd hebt in de voorbijgegane tijd. Dat wat je altijd deed is dus meer een geschenk, waardoor je weer verder kunt!


  1. 1 Mijn werk is heel belangrijk! Trackback op 22 januari, 2012 om 6:52 pm
  2. 2 SPIJT top 5 op sterfbed « geloof, eindtijd en nieuws Trackback op 15 mei, 2012 om 11:15 am
  3. 3 (Moderne) slavernij | Jonathancray.nl Trackback op 6 maart, 2013 om 1:18 pm

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




Categorieën

  • 215,090 hits

Archief

Regelmatig verschijnen op dit blog artikelen over onderwerpen die mijn persoonlijke interesse hebben. Het is een verslag van het pad langs de ervaringen van persoonlijke groei.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 50 andere volgers

%d bloggers like this: