Lichttherapie voor Zwemmers

Interview Toine Schoutens

Toine Schoutens, directeur van Stichting Onderzoek Licht en Gezondheid, bemoeit zich sinds 2006 intensief met de hoeveelheid licht die de Nederlandse zwemmers toegediend krijgen. Deze lichttherapie heeft tot doel de zwemmers in augustus in de ochtend te laten pieken bij de olympische zwemfinales.

Olympisch sponsor en televisienetwerk ABC heeft het voor elkaar gekregen dat de zwemfinales in Beijing tussen 10.00 en 12.00 uur zullen plaatsvinden. Commercieel is dat aantrekkelijk, sportief gezien niet.

Naast het tijdverschil, dat voor jetlag kan zorgen, is het zwemmerslichaam rond de tijd van de finales nog niet helemaal op gang. Toine Schoutens (44), mede-oprichter van het nieuwe Europese Lichtinstituut in Eindhoven: ‘Er is net weer onderzoek gepubliceerd door de Vrije Universiteit waaruit blijkt dat licht een veel grotere invloed heeft op ons functioneren dan we dachten. Een tekort aan zonlicht kan zorgen voor een gebrek aan vitamine D, wat volgens hen tot depressies kan leiden. Zonlicht verbetert cognitieve functies en fysieke prestaties.’

‘We weten dat we door zonlicht meer energie krijgen. Met veel duisternis ’s nachts en heel veel licht overdag functioneert het lichaam het beste. Dat weten we omdat je minder presteert als je het lichaam ontregelt door jetlag of nachtdienst.’

Landbouwplastic en tape meenemen staat dan ook in het protocol dat Schoutens voor de zwemmers heeft opgesteld. ‘Simpel als de pest. Kunnen ze straks de ramen ’s nachts afplakken in het olympisch dorp. Je moet er ook voor zorgen – en dat heeft echt veel invloed – dat je tijdens je slaap geen koude voeten krijgt. Anders kun je niet goed slapen.’

Eenvoudige zaken als plastic en sokken worden gecombineerd met individueel afgestemde toediening van intensief licht en donker. Schoutens maakte gebruik van vragenlijsten en de slaapdagboeken van de zwemmers om tot finetuning te komen. Lichttherapieapparatuur zoals een lichtbak en lichtwekker completeren het pakket.

Hazenslaapjes uit den boze
Eerst de jetlag. ‘Wie naar Beijing reist en jetlag wil voorkomen, moet vijf dagen voor vertrek elke dag een uur eerder gaan slapen en ook een uur eerder opstaan. Dat opstaan doe je met zoveel mogelijk licht, dus met een lichttherapieapparaat en de zon.’

Schoutens waarschuwt voor middagdutjes. ‘Hazenslaapjes, zoals sportmensen soms doen, zijn in sommige gevallen verboden. Daarmee verschuif je het bioritme de verkeerde kant op.’

Op de dag van vertrek naar China adviseert Schoutens de zwemmers vanaf vijf uur ’s middags licht te vermijden, bijvoorbeeld door een donkere zonnebril te dragen. Tijdens de vliegreis zal het cabinepersoneel worden gevraagd op bepaalde tijden het licht te doven zodat de atleten kunnen slapen. Eenmaal in Beijing luidt het protocol: vermijd het licht tot tien uur in de ochtend met een zonnebril. Na tienen is het omgekeerd: zoek het licht op en ga op normale lokale tijd slapen.

Lichtwekker en lichtbak
Terug naar de apparaten. De lichtwekker is een apparaat dat een halfuur voordat je opstaat heel langzaam aangaat. ‘De toenemende lichtintensiteit gaat via het nog gesloten ooglid, via het netvlies van het oog en de biologische klok als signaal naar de bijnierschors. Daar wordt het hormoon cortisol afgescheiden. Door de afgifte van cortisol is het lichaam in staat om glucose vrij te maken en om te zetten in energie. Dus op het moment van wakker worden, is de cortisolspiegel al hoger waardoor de zwemmers makkelijker zullen opstaan.’

Tijdens het ontbijt komt de lichtbak in beeld. Deze bak, die oorspronkelijk vooral werd gebruikt bij depressies, verspreidt een comfortabel licht van ongeveer 10.000 lux (één lux is vergelijkbaar met de lichtsterkte van een kaars). ‘Dat benadert het daglicht. Om een vergelijking te maken: een 1000 Watt-bouwlamp aan het plafond geeft veel licht, maar ook heel veel helderheid en UV. Daarom is het hinderlijk, en zelfs gevaarlijk als je erin kijkt. Ons apparaat moet dus licht uitstralen met een lage helderheid, anders is het niet comfortabel voor de ogen’, verklaart Schoutens.

Die kwaliteiten vragen om een bepaalde spreiding en golflengte van het licht waarover Schoutens geen uitspraak wil doen. Dat is het geheim van de smid, en de concurrentie leest mee. ‘Al zo’n twintig jaar heb ik een goed contact met wetenschappers over de hele wereld, maar in de aanloop naar Beijing heerst er een opvallende stilte op de lijn. Vooral uit Engeland.’

Paarden gevoelig voor daglichtlengte
Overigens gebruiken alle apparaten wereldwijd de buizen van Philips, dat ook zo vriendelijk was om de apparatuur aan de zwemmers ter beschikking te stellen.

Coaches en trainers die denken “doe mij zo’n apparaat, dan ga ik daarmee aan de slag”, wordt dat niet direct afgeraden door Schoutens. ‘Als mensen zich goed voorbereiden, zou het in feite kunnen. In juni komen we met een kleine brochure die men kan opvragen. En we hebben natuurlijk een volledige vakgroep van mensen hier in Eindhoven waar men terechtkan.’

Die weg lijkt inmiddels ook te zijn gevonden door de roeiers en de paardensport. ‘Paarden zijn heel gevoelig voor daglichtlengte’, volgens Schoutens. ‘Het hele fokgedrag hangt daarmee samen. En als je een paard in een vliegtuig stopt, voor zover ik weet gesedeerd, dan schijnt het nogal onder de indruk te zijn als het aankomt. Om het voorzichtig te zeggen.’

Misschien dat Anky van Grunsven en Salinero straks ook hun haver(mout) eten bij 10.000 lux.


Zwemcoach Jacco Verhaeren: ‘De finales in Beijing zijn minstens acht uur vroeger dan de zwemmers gewend zijn. Met behulp van de wake-up light en de energy light kunnen we het pieken verschuiven en de gevolgen van jetlag verminderen.
Een deel van onze trainingskampen zijn ook op Isla Margarita en Cyprus. Dat stelt ons in staat buiten te trainen, in de zon.
Pieter van den Hoogenband schrok toen hij ontdekte hoe weinig zonlicht hij op een dag zag. En hij niet alleen. Wedstrijdzwemmers in Nederland krijgen bedroevend weinig zonlicht, misschien een half uurtje per dag.
Door de bemoeienissen van Toine Schoutens zijn wij een stuk bewuster geworden. Licht doet meer dan wij ons hebben gerealiseerd.’

Dit artikel verscheen eerder in NL Coach 3, 2008.

Advertenties

Over Frans

Frans Vermeulen took his first spiritual footsteps in Australia at the Australian Institute of Metaphysics. Thereafter he focused as a writer on spiritual topics. Frans has interviewed some of today’s leading spiritual teachers, including Rananda, John de Ruiter, Drunvalo Melchizedek, Robbert van den Broeke, Caroline Myss, Ton van der Kroon, William Whitecloud, dr. Sha, Robbert Moss, Olof Smit, Patricia Cori, Robert Tenzin Thurman, Eric Pearl and Gary Renard. His greatest love is what he regards as “the pure non-duality of A Course in Miracles.”
Dit bericht werd geplaatst in Interviews, NL Coach, Sport en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s